موضوع جاسوسی آژانس امنیت ملی آمریکا از کشور " آلمان " یکی از مهم‌ترین هم‌پیمانان اروپایی و دوستان دیرینه‌اش، ‌ اکنون مقامات دو کشور و سران اتحادیه اروپا را دچار روابط پیچیده‌ای کرده است.
به گزارش وب سایت روزنامه آلمانی " اشپیگل " هنوز دو هفته از حضور " باراک اوباما " رئیس جمهور آمریکا در برلین، پایتخت آلمان نمی‌گذرد؛ یک روز آفتابی که اوباما در مقابل " دروازه براندنبورگ "(Brandenburger Tor) شهر برلین مشغول سخنرانی بود و پس از دقایقی به دلیل گرمای بیش از حد هوا، کت خود را درآورد و خطاب به جمعیت گفت:

«در جمع دوستانمان می‌توانیم راحت‌تر باشیم!»

این روزنامه با تمسخر عبارت " در جمع دوستان " می‌نویسد: «این حرف، چیزی بیش از یک " طبل توخالی " نیست: اکنون برملا شده که ایالات متحده آمریکا، به صورت هدفدار، در " آلمان " تجسس می‌کند، مکالمات تلفنی را تحت کنترل دارد، به همراه ما ایمیل‌هایمان را می‌خواند و هیچ ابایی ندارد از اینکه گفتگوهای روزمره سفرای اروپایی خود و حتی شخص صدراعظم را شنود کند.»

اسناد محرمانه آمریکا نشان می دهد که آلمان، بیش از هر زمان دیگری، هدف اصلی حملات محرمانه تجسس قرار دارد. حتی بر اساس نقشه عجیبی که روزنامه " گاردین " در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۳ منتشر کرده، آلمان به اندازه کشورهای چین، عراق و عربستان، تحت نظارت ذره‌بین‌های اطلاعاتی آمریکا قرار دارد.

همین روزنامه روز یکشنبه ۳۰ ژوئن ۲۰۱۳(۹ تیر) گزارشی منتشر کرد مبنی بر اینکه نظارت آژانس امنیت ملی آمریکا بر آلمان‌ها، بیش از آن چیزی است که همگان تصور می‌کردند: ‌ بیش از نیم میلیارد تلفن، ایمیل و پیامک در هر ماه! همچنین بخش‌های جنوبی و غربی آلمان، متمرکز بر شهر " فرانکفورت " بیشتر از سایر نقاط کشور، توجه دوربین‌ها و دستگاه‌های شنود آمریکا را جلب کرده است.

این اخبار، به منزله یک شوک شدید برای سران آلمانی بود؛ چون بر خلاف اعتماد و تلقی خود به عنوان شریک نزدیک ایالات متحده، با اسنادی روبرو شده‌اند که نشان می‌دهد آمریکا در پشت پرده، " آلمان " را هم‌پیمان درجه سه خود هم به حساب نمی‌آورد!

تحلیل نهایی گزارش روزنامه اشپیگل که اکنون به کانون توجهات رسانه‌های دیگر تبدیل شده، حاکی از آن است که آمریکا گرچه متحدان اروپایی‌اش را همواره دوستان و شرکای نزدیک خود تلقی می‌کند اما " آلمان "، شریک درجه سه برای ایالات متحده به نظر می‌رسد و کشورهای کانادا، استرالیا، انگلیس و نیوزلند که مشخصاً طبق نقشه، از حملات جاسوسی آمریکا در امانند، شرکای درجه دو وی هستند.

" اشپیگل " با لحنی متحیر اذعان کرد: «ما از بهترین دوستان یکدیگر بودیم اما حالا شریک درجه سه آن‌ها هستیم. آیا آمریکایی‌ها بعد از گذشت حدود ۷۰ سال از اتمام جنگ(جهانی دوم) هنوز به ما اعتماد نکرده‌اند؟ پاسخ روشن است: نه، چون آن‌ها به هیچکس اعتماد ندارند.» این روزنامه همچنین به نقل از " آنگلا مرکل " صدراعظم آلمان اظهار داشت: «شنود دوستان، به هیچ وجه برای ما پذیرفتنی نیست؛ دوران جنگ سرد به پایان رسیده… من از " باراک " توضیح می‌خواهم.»

عکس‌العمل رسمی " مرکل " و رهبران فرانسه درباره جاسوسی آمریکا از دیپلمات‌های اروپایی، کاملاً شدید و حاکی از ناراحتی عمیق آنان نسبت به این مسئله بود. آنان خواستار توقف این گونه اقدامات از سوی واشنگتن شدند. دولت آلمان در اعتراض به جاسوسی از دفاتر اروپایی، سفیر آمریکا در برلین را احضار کرد. " اما بونینو "(Emma Bonino) وزیر خارجه ایتالیا، از واشنگتن خواست که در مورد مدارک فاش شده و اقدامات خود توضیح دهد وگرنه روابط رم - واشنگتن تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

" مارتین شولتز "(martin schulz) رئیس پارلمان اروپا نیز گفت: «به عنوان یک اروپایی و نماینده یک نهاد اروپایی احساس می‌کنم با من مانند دشمن رفتار کرده‌اند. آیا این پایه روابط سازنده بر مبنای اعتماد متقابل است؟ … ما تازه مذاکراتی برای امضای توافقنامه تجارت آزاد میان اتحادیه اروپا و آمریکا آغاز کرده بودیم. با این بی‌اعتمادی متقابل، ‌ بهتر است این مذاکرات فعلاً به تعویق بیفتد.»

البته گفتنی است همین سایت، روز سه شنبه ۲ ژوئیه ۲۰۱۳(۱۱ تیر) با تبیین دیدگاه اپوزیسیون آلمانی گزارش جدیدی منتشر کرد و در آن ضمن ابراز تردید نسبت به بی‌اطلاعی مرکل از این جاسوسی فاجعه‌بار، وی را به چالش کشید: آیا افشائات اخیر، ‌ واقعاً تا این حد برای " مرکل " غیرمنتظره بود؟ و آیا در این صورت، بی‌عرضگی و ناتوانی سرویس‌های اطلاعاتی آلمان به اثبات نرسیده است؟

جریان اپوزیسیون، بی‌اطلاعی مرکل در اسناد فاش شده از آژانس امنیت ملی آمریکا را باور نکرده است.

" سیگمار گابریل "(Sigmar Gabriel) رئیس حزب سوسیال دموکرات آلمان، سوءظن خود را آشکارا عنوان کرد و هواداران مرکل نیز ضمن رد اظهارات وی، سخنانش را به جهت تخریب در جنجال‌های انتخاباتی آینده دانستند. اما " اریش شمیت "(Erich Schmidt - Eenboom) کارشناس سرویس‌های محرمانه معتقد است که حدس و گمان " گابریل " نسبتاً صحیح است. از دیدگاه وی، نهادهای امنیتی آلمان کاملاً از این موضوع مطلع بوده‌اند.

اخیراً حقایقی از پشت پرده فعالیت‌های آژانس امنیت ملی آمریکا توسط " ادوارد اسنودن " و از طریق برنامه‌های پریسم "(Prism) و " تمپورا "(Tempora) برملا شده است. دیگر اینکه این آژانس، نه فقط شنود ارتباطات شهروندان اروپایی بلکه به جاسوسی از ساختمان‌های اتحادیه اروپا مبادرت می‌ورزد. بدین ترتیب آمریکایی‌ها دارای مأمورانی هستند که وظیفه‌شان شنود گفتگوهای مقامات اروپایی در اتاق‌های فکر اتحادیه اروپاست.

کشور آلمان، نه تنها به لحاظ جغرافیایی و سیاسی، بلکه از نظر تکنولوژیکی نیز نقش محوری در اتحادیه اروپا دارد. مهم‌ترین شاهراه‌های اطلاعاتی دنیا در زمینه فناوری، از این کشور عبور می‌کنند. باید منتظر ماند و با توجه به شیوه حل این اختلاف در میان سران اروپایی و آمریکایی و سرنوشت " ادوارد اسنودن "، در نهایت نتیجه جاسوسی عظیم آژانس امنیت ملی آمریکا از دیپلمات‌های اروپایی و شهروندان اروپا را قضاوت کرد. /