مدیر مرکز مطالعات عربی و بین الملل لبنان برکناری " بندر بن سلطان " رئیس دستگاه اطلاعات عربستان سعودی را تاوان شکست وی در پرونده بحران سوریه دانست.
" غالب قندیل " مدیر مرکز مطالعات عربی و بین الملل لبنان، آمریکا را گرداننده اصلی سیاست های دولت آل سعود دانست و تاکید کرد: اخیرا اطلاعاتی از سوی منابع مختلف مبنی بر برکناری " بندربن سلطان " اعلام شده است، بخصوص از زمان بیان این مطلب که به علت مرخصی پزشکی وی در آمریکا به سر می برد که به نظر من در اصل او با این بهانه سعی دارد شکست خود را در راستای انجام وظایف خود و به ثمر رساندن اهداف آمریکا در بحران سوریه پنهان کند. وی با اشاره به حضور " محمد بن نایف " وزیر کشور عربستان به عنوان نماینده عربستان در جلسه ی اخیر واشنگتن درخصوص بحران سوریه، گفت: حضور محمد بن نایف به جای بندر بن سلطان ثابت کرد که مسئولیت پرونده سوریه و لبنان از " بندربن سلطان " سلب شده است و به " محمد بن نایف " واگذارگردید. قندیل همچنین افزود: بر اساس اطلاعاتی که برخی دوستان معارض سعودی ارائه کرده اند، آمریکا طی نامه ای دولت آل سعود را بر حذر داشته است که در قبال سیاست های جدید روسیه مبنی بر درخواست اعمال تحریم های شدید بین المللی علیه کشورهای حامی تروریسم توسط سازمان ملل نمی تواند از عربستان حمایت کند.*اخیرا بعضی از وسایل ارتباط جمعی و رسانه های گروهی غربی و عربی خبری را منتشر کردند با این مضمون که " بندر بن سلطان " رئیس دستگاه اطلاعاتی عربستان از سمت خود برکنار شده است؛ در صورتی که خبر رسما از سوی دولت سعودی تایید و اعلام نشد، آیا این خبر صحت دارد و برداشت شما از آن چیست؟قندیل: اخیرا اطلاعاتی از سوی منابع مختلف مبنی بر برکناری " بندربن سلطان " اعلام شده است، بخصوص از زمان بیان این مطلب که به علت مرخصی پزشکی وی در آمریکا به سر می برد که به نظر من در اصل او با این بهانه سعی دارد شکست خود را در راستای انجام وظایف خود و به ثمر رساندن اهداف آمریکا در بحران سوریه پنهان کند. این برکناری در اصل تاوانی بود که برای شکست در این ماموریت پرداخت کرد. همه می دانیم که بسیاری از مطبوعات و رسانه های گروهی آمریکایی و عربی اخبار خود را بر بعد سیاسی سفر " بندر " به آمریکا متمرکز کردند، تا جایی که بر همگان مسجل شد که این سفر در واقع گامی برای برکناری وی از سمتش در دستگاه اطلاعات سعودی است، همانگونه که در قطر دو " حمد " یعنی پادشاه و نخست وزیر وی بر کنار شدند. حضور " محمد بن نایف " وزیر کشور عربستان به عنوان نماینده عربستان در جلسه ی هماهنگی که ایالات متحده در " واشنگتن " با حضور کشورهای دخیل در بحران سوریه و مفاد گزارش های بعدی آن اثبات کرد که مسئولیت پرونده سوریه و لبنان از " بندربن سلطان " سلب شده است و به " محمد بن نایف " واگذارگردید. در این ماموریت " عبدالعزیز " پسر " ملک عبدالله " نیز با محمد بن نایف همکاری خواهد کرد و همانگونه که از قبل اعلام شده بود اکنون کمیته ای ۳ نفره به ریاست شاهزاده " مقرن بن عبدالعزیز " و با حضور " محمد بن نایف " و " عبدالعزیز بن عبدالله " مسئولیت اجرای پرونده های امنیتی و سیاسی را بر عهده دارند.*به نظر شما و با توجه به قائم بودن احتمال انتقام جویی " بندر بن سلطان " از کسانی که وی را برکنار کرده اند، این تغییرات چه تاثیری بر روند تحولات سوریه و لبنان و همچنین اوضاع داخلی عربستان خواهد داشت؟قندیل: به نظر من " بندر بن سلطان " کاملا به دستورالعمل ها و اوامر آمریکا پایبند است و این تغییر در اصل پاسخی به درخواست ایالات متحده است. زیرا وی در به ثمر رساندن مسئولیت های خود در سوریه شکست خورده بود. دولت ریاض با دقت تمام دستورهای آمریکا را اجرا می کند و به تفصیل آنها را در امور داخلی و اعطای مسئولیت های دولتی عملی می کند. از چندین ماه گذشته مراکز تحقیقاتی و گروه های برنامه ریزی سیاسی و استراتژیکی آمریکا از بازنگری و تغییر چید مان مراکز قدرت در دولت سعودی با هدف از بین بردن اختلافات درونی ۲ سال اخیر خاندان آل سعود بر سر جانشینی " ملک عبدالله " سخن می گویند و بر کناری " بندر " را می توان آغاز این تغییرات دانست.*چرا خبر برکناری " بندر بن سلطان " رسما از سوی دولت سعودی تایید نشد، آنچنانکه که بعد از مدت کوتاهی برکناری پادشاه قطر رسما اعلام شد و آیا فکر می کنید که در آینده کوتا ه اعلام می شود؟قندیل: پیش بینی بنده این است که به زودی، شاید بعد یا طی سفر " باراک اوباما " رئیس جمهور ایالات متحده به عربستان این خبر رسما اعلام شود با این هدف که تا حدودی از هم گسیختگی و در گیری های خانواده آل سعود را تحت الشعاع قرار دهد. زیرا همانگونه که می دانید " بندر بن سلطان " در چارچوب خانواده آل سعود حامیان، طرفداران و هم پیمانانی دارد. بارها شاهد بودیم که جلسات مختلف دولتی حتی با ریاست خود " ملک عبدالله " که به نیت رفع اختلافات منعقد می شد با بالا کرفتن مجادلات و بحثها بی نتیجه منحل می شد.*رئیس جمهور روسیه " ولادیمیر پوتین " چندی پیش گفت که نقشه خاورمیانه را تغییر خواهد داد و برخی ها سخن وی را اینگونه تفسیر کردند که هدفش حمله نظامی به عربستان سعودی در پاسخ به دخالت های " بندر بن سلطان " در مسائل امنیتی روسیه است؛ نظر شما چیست؟قندیل: روسیه در هر شرایطی موضعی مشخص و قاطعانه در خصوص دخالت های خارجی در مسائل امنیت ملی خود اتخاذ کرده است و در این خصوص نیز می توان انتظار عکس العملی محکم و پیش گیرانه از آن داشت. بر اساس اطلاعاتی که برخی دوستان معارض سعودی ارائه کرده اند، آمریکا طی نامه ای دولت آل سعود را بر حذر داشته است که در قبال سیاست های جدید روسیه مبنی بر درخواست اعمال تحریم های شدید بین المللی علیه کشورهای حامی تروریسم توسط سازمان ملل نمی تواند از عربستان حمایت کند. روسیه براین تصمیم خود مصمم است و بارها از زبان مسئولان روس شنیده ایم که بدون قطع حمایت های مادی و تسلیحاتی نمی توانیم شاهد استقرار امنیت در سوریه و منطقه باشیم. این سخنی است که تقریبا هر روز تکرار می شود و در اصل روی سخن آنها قبل از هر کشور دیگری با عربستان سعودی است.*اخیرا شاهد تشکیل دولت جدید لبنان بودیم، فکر می کنید ارتباطی بین تشکیل حکومت لبنان و برکناری " بندر بن سلطان " از ریاست دستگاه اطلاعاتی سعودی وجود داشته باشد؟قندیل: همانگونه که قبلا هم گفتم خواسته ها و دستورهای ایالات متحده بر تصمیم گیری ها و سیاست های داخلی نظام سعودی تاثیر مستقیم دارد و به طبع برداشته شدن سایه نظام آل سعود از پروسه تشکیل دولت جدید لبنان و منصرف شدن از اجرای شرط حضور حزب الله در تشکیلات دولت به شرط عقب نشینی نیرو های حزب الله از سوریه، تنها به دستور مستقیم آمریکا صورت گرفت. " دیوید هیل " سفیر آمریکا در لبنان در دیدارهای خود با اعضای گروه " ۱۴ مارس " علنا به آنها متذکر شد که ریسک رویارویی با حزب الله منافع تمام هم پیمانان غرب را در لبنان به خطر می اندازد، در نتیجه در یک کلام آنها را ملزم کرد فرصت حضور در صحنه سیاسی لبنان را برای حزب الله فراهم آورند، در غیر این صورت و با ادامه دادن به سیاست های تحریک آمیز خود از حمایت آنها دست می کشند. وی در سفر خود به ریاض این موضع آمریکا یعنی از بین بردن تمام موانع تشکیل دولت جدید در لبنان را به دولتمردان سعودی نیز اعلام کرد.*بسیاری از تحلیل گران سیاسی بر این اعتقاد بودند که با تشکیل دولت جدید لبنان عملیات ها و انفجار های تروریستی به پایان می رسد، اما پس از تشکیل دولت نیز شاهد استمرار این انفجارها بودیم، این مسئله را چگونه ارزیابی می کنید؟قندیل: اول اینکه واضح است بعضی از گروه های تکفیری تروریستی از کنترل رهبران و گردانندگان خود خارج می شوند که نمونه این امر را در افغانستان شاهد بودیم. دوم اینکه عربستان بر ادامه توهم های خود در خصوص سوریه که در اصل نشأت گرفته از خواسته های آمریکا است، پافشاری و اصرار دارد. براین اساس آنچه که اکنون در مرزهای اردن به سمت " درعا " و جبهه " جولان " رخ می دهد اثبات می کند که دستگاه های گرداننده و حامی تروریسم همچنان فعال هستند و عربستان سعودی نیز به دخالت های مستقیم خود در این فعالیت ها ادامه می دهد. از آنجا که گروه های وابسته به نظام حاکم سعودی در بدنه دولت لبنان در همگام شدن با شرایط جدید با مشکلاتی دست به گریبان هستند، برای به کرسی نشاندن خواسته ها و اهداف خود با حمایت تسلیحاتی و مادی این گروه ها را از سوریه به لبنان منتقل می کنند. آنچه که اخیرا در مرزهای شمالی لبنان با سوریه رخ داد و مرگ ده ها نفر از افراد مسلح را در پی داشت، دست داشتن گروه های مختلف از جمله حزب " المستقبل " را که با حمایت مادی و تسلیحاتی افرادی را برای جنگ در سوریه طی ۳ سال اخیر از ابتدای بحران سوریه و اعتراض ها علیه دولت ملی این کشور، تربیت و ارسال کرده بودند، آشکار ساخت. به اعتقاد بنده در مرحله جدید اگر تصمیم ها و تعهدات بیان شده از سوی رهبران حزب " المستقبل " صادقانه باشد و به تمام آنها پایبند باشند، می توان به پایان یافتن فعالیت های گروه های تروریستی تکفیری امیدوار بود. باید این را نیز در نظر داشت که علی رغم تعهد عربستان به معادلات سیاسی و بین المللی جدید و قبول شکست در سوریه از سوی آمریکا و قطع شدن تمامی راه های حمایتی گروه های تروریستی باز هم متاسفانه گروه های کوچکی از تکفیری ها که از کنترل و سلطه رهبران خارج شده اند به فعالیت های خود ادامه خواهند داد.*به عنوان سخن آخر در این خصوص اگر مطلبی هست بفرمایید؟قندیل: از نظر من "حزب الله" تمامی فرصت ها و شرایط لازم را برای تشکیل دولت جدید لبنان و ممانعت از ایجاد تفرقه و جدایی احیا کرد و اکنون به پاس این مثبت اندیشی در انتظار عملی ساختن تعهدهای ارائه شده توسط دولت جدید است. دستور العمل های اجرایی که حزب "المستقبل" باید بر اساس آنها برای مبارزه با تروریسم گام بر دارد و تلاش کند، واضح و مشخص هستند و بی شک عدول از این اصول در واقع یک عملکرد سیاسی غیر مسئولانه است که تنها نتیجه آن قربانیان بیشتر و خسارت های جبران ناپذیر برای لبنان به ارمغان خواهد آورد.