حدود سه میلیون و ششصد هزار کودک در کشوری پیشرفته ای چون انگلستان در فقر به سر می‌برند. بدین معنا که یک کودک از هر چهار نفر و به عبارتی ۲۷ درصد از جمعیت کودکان این کشور جزء کودکان فقیر محسوب می‌شوند.
از جمله مسائل و مشکلاتی که نه تنها در کشورهای در حال توسعه و عقب مانده، بلکه در کشورها و جوامع پیشرفته امروزی به چشم می‌خورد، فقر(Poverty) است. همه روزه افراد زیادی تحت تأثیر تبعات ناشی از فقر و گرسنگی قرار می‌گیرند که در این میان بررسی آثار فقر بر کودکان به دلیل گستردگی تبعات آن شایان توجه است. بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی کودکان سازمان ملل متحد(یونیسف)، ۵۰۰ میلیون کودک در فقر زندگی می‌کنند و از تمام حقوق یک کودک برای ادامه زندگی محرومند.(۱) آنچه شایان توجه است این که معضل فقر کودکان تنها به کشورهای در حال توسعه محدود نمی‌شود، امروزه شاهد این مسأله هستیم که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، کودکان با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند و از بسیاری امکانات، از غذا و پوشاک گرفته تا تحصیلات و آموزش بهره‌ای نمی‌برند. انگلستان از جمله این کشورهاست.
تعریف فقرسازمان " کودکان را حفظ کنید " که از ۱۵۰۰ کودک و ۵۰۰۰ پدر و مادر فقیر نظرخواهی کرده، می‌‌گوید: خانواده‌هایی که درآمد سالانه‌شان از ۲۷ هزار دلار کمتر است، فقیر هستند. کمیسیون اروپایی در سال ۱۹۸۴ اعلام کرد که فقر زمانی اتفاق می‌افتد که اشخاص، خانواده‌ها و گروهی از انسان‌ها، منابع مادی، فرهنگی و اجتماعی آن‌ها بسیار محدود باشد و همین امر آن‌ها را از حداقل راه‌های قابل قبول زندگی در دولت‌های عضو، محروم سازد.(۲) در این جا نداشتن شغل به عنوان یکی از مهم‌ترین محرومیت‌های اجتماعی تعریف شده است. زیرا اساسی‌ترین منبعی که انسان بر مبنای آن قادر به پرداخت هزینه‌ها و تأمین نیازمندی‌های خود، شغل و کسب درآمد است. هرگونه اخلال در این مسیر منجر به این می‌شود که فرد به سمت فقر حرکت کند.نگاهی به پدیده فقر کودکان در انگلستانانگلستان یکی از شش اقتصاد برتر دنیاست، ولی با این وجود یک نفر از هر ۵ نفر در این کشور زیر خط فقر زندگی می‌کند که این مسأله پس از وقوع بحران مالی جهانی و رکود اقتصادی حاکم بر این کشور و به تبع آن سیاست‌های دولت، تشدید شده است.(۳) خانواده‌های انگلیسی برای تأمین هزینه‌های زندگی خود با مشکلات زیادی مواجه هستند و به شدت در این میان آسیب می‌بینند. آثار این مشکلات بر کودکان انگلیسی مشهودتر است. به طور کلی یکی از معضلات اجتماعی بریتانیا، وجود کودکان فقیر در این کشور است. در طی سال ۲۰۱۱-۲۰۱۰ بیش از ۳/۵ میلیون کودک فقیر در انگلستان وجود داشت که درآمد نسبی آن‌ها ۶۰ درصد پایین‌تر از درآمد خانوارهایی با درآمد متوسط است. این امر منجر به آن شده است که محدودیت‌های مادی، بیش‌تر و بیش‌تر به یک مسأله‌ی آشکار تبدیل شود و خانواده‌ها در مواجهه با نیازهایی چون غذا، پوشاک، مسکن و هزینه‌های مدرسه و امور آموزشی و مانند آن، با دشواری زیادی روبه‌رو شوند. همچنین کودکان فقیر بدین خاطر به وجود می‌آیند که والدین اغلب به خاطر رهایی از شرایط سخت مالی و فشار فقر، کودکان خود را سپر خود می‌کنند.(۴) بر اساس آمارهای منتشره، یک کودک از هر چهار نفر و به عبارتی ۲۷ درصد از جمعیت کودکان این کشور جزء کودکان فقیر محسوب می‌شوند.(۵) این آمار در سطح محلی نگران کننده‌تر است. در برخی بخش‌های محلی بین ۵۰ تا ۷۰ درصد کودکان در حال رشد، در فقر به سر می‌برند. این آمار از فقر یکی از بالاترین سطح فقر کودکان در کشورهای پیشرفته را نشان می‌دهد.(۶) این در حالی است که در حدود دو سوم(۶۲ درصد) از این کودکان در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که صرفاً یکی از والدین حضور دارند که او هم به هر دلیلی قادر به کار کردن نیست. پس تعداد زیادی از کودکان فقیر متعلق به خانواده‌های بدون کار تمام وقت می‌شوند و بخش دیگری متعلق به خانواده‌هایی است که شغل دارند اما میزان حقوق و درآمدشان قادر به تأمین نیازهای اساسی زندگی‌شان نیست.
تأثیرات فردی و اجتماعی فقر کودکانفقر از جمله مقولات و معضلاتی است که علاوه بر آثار فردی می‌تواند دارای تبعات اجتماعی نیز باشد. فقر از بزرگ‌ترین موانعی است که کودکان را از حقوق‌شان محروم می‌کند. تأثیر بر سطح سلامتی، تحصیلات، رفاه و … از جمله این تأثیرات است. همچنین این مسأله ضمن تأثیرات اجتماعی هزینه‌هایی را بر دولت تحمیل می‌کند. گفتنی است بر اساس نظر بنیاد " ژوزف رانتری "(Joseph Rowntree) این مسأله سالانه در حدود ۲۵ میلیارد پوند بر دولت هزینه تحمیل می‌کند. در این کشور شمار زیادی از کودکان بی‌خانمان هستند. بر اساس آمارهای سال ۲۰۱۲، حدود ۷۰ هزار کودک بی‌خانمان بوده‌ و در زمره کودکان خیابانی قرار گرفته‌اند. همچنین فقر بر سلامتی کودکان نیز اثرگذار است. برخی از محققان اثر فقر بر رشد فکری و رفتاری کودکان را مورد بررسی و مطالعه قرار داده اند و به این نتیجه رسیده‌اند که ۶۰ درصد از کودکان زیر ۵ سال فقیر به سطح مناسب و مطلوبی از نظر رفتاری و ادراکی نمی رسند و به اصططلاح عقب می‌مانند. همچنین بیماری جسمی در بین این کودکان بسیار شایع است. بر این اساس کودکان فقیر ده برابر بیش از سایر کودکان در معرض مرگ ناگهانی قرار داشته و ۲.۵ برابر بیشتر با بیماری‌های مزمن دست و پنجه نرم می‌کنند. همچنین در مناطق محروم تنها حدود ۶۰ درصد کودکان امکان تحصیل در حد خواندن و نوشتن را پیدا می‌کنند.نقض حقوق کودک در انگلستان انگلستان از جمله کشورهای لیبرال دموکرات و حامی حقوق بشر است. اما حقوق کودکان فقیر به راحتی نقض شده و نادیده گرفته می شود. آمار کودکان فقیر و محروم موید این مطلب است. در سال ۲۰۰۸ کمیته حقوق کودکان ملل متحد اذعان داشت که دولت انگلستان باید اقدامات بیشتر و اساسی در زمینه تضمین حقوق کودکان انجام دهد. یونیسف از این دولت خواست که در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده و رفع فقر کودکان را در رئوس برنامه‌های خود قرار دهد، به گونه‌ای که بتواند تا سال ۲۰۲۰ به طور کلی فقر کودکان را ریشه کن نماید. (7) اما شواهد حاکی از آن است روز به روز بر تعداد کودکان فقیر افزوده شده و خانواده‌های بیشتری به دلیل رکود و مشکلات اقتصادی حاکم بر این کشور درگیر فقر می‌شوند. (8) این در حالی است که دولت انگلستان کنوانسیون حقوق کودک ملل متحد در سال ۱۹۹۱ را تصویب کرده است. اما با گذشت بیش از ۲۰ سال حقوق بسیاری از کودکان در این کشور نادیده گرفته شده و به راحتی نقض می‌شود. (9) در گزارشی که در ۱۰ آوریل سال جاری توسط یونیسف در خصوص رفاه کودکان در کشورهای توسعه یافته منتشر شد، انگلستان در زمینه تأمین رفاه و حقوق کودکان در این زمینه در رده ۱۶ و بعد از اسلونی، جمهوری چک و پرتغال قرار گرفت. (10) همچنین تحقیقات «مرکز مطالعات مالی» برآورد کرده تصمیم‌های مالی دولت انگلیس طی سال‌های اخیر باعث فقر حدود ۲۰ میلیون نفر از کودکان انگلیس تا سال ۲۰۲۰ خواهد شد. (11) "زیتا هالبورن" فعال انگلیسی در این زمینه معتقد است: « اوضاع انگلیس به صورتی شده است که نسل آتی کودکان انگلیسی در وضعی بدتر از گذشته خواهند بود. این وضع درست نیست و باید تغییر کند. همه والدین خواهان آینده‌ای بهتر برای فرزندان خود هستند. همه نسل‌ها تلاش می‌کنند وضع بهتری برای نسل‌های بعدی به وجود بیاورند تا اینکه آن‌ها زندگی بهتری داشته باشند. اما حالا اوضاع انگلیس به صورتی شده است که به علت سیاست‌ها و برنامه‌های دولت، اداره امور از دست والدین خارج شده است». هالبورن افزود: وقتی انگلیس در شرایط بحران قرار دارد، کودکان که آسیب پذیرترین مردمان هستند بیش از همه آثار مشکلات را احساس می‌کنند. (12) با این وجود فعالان و گروه های مدافع حقوق کودکان بیکار ننشسته و اقدامات متعددی را در حمایت از این کودکان سازماندهی کرده اند. گروه ها و سازمان هایی نظیر: the end child poverty campaign, care, stand up, child poverty action group, save the children, و ... . در مطالب بعدی به معرفی این گروه‌ها می‌پردازیم.