با گذشت ۱۳ سال از آغاز قرن بیست و یکم بسیاری از مردم آمریکا هنوز در خاطرات خوش دهه پایانی قرن بیستم غوطه ور هستند و با نگاهی حسرت آمیز به دهه ۹۰ از نوستالوژی های آن دوران یاد می کنند. شاید آمریکایی ها هیچ گاه نمی توانستند تصور بحران های ابتدای قرن جاری میلادی را به ذهن راه دهند، بحران هایی مانند هزینه های جنگ به بهانه تروریسم یا بحران مالی پیچیده بر سر سقف بدهی ها، تا جایی که بانک جهانی هشدار بدهد، تا چند روز دیگر اگر مساله افزایش سقف بدهی های آمریکا راه به جایی نبرد، باید منتظر بحران بسیار گسترده تری در اقتصاد آمریکا و جهان بود. اکنون دهه نود، آرامش، رشد و ثبات نسبی آن برای آمریکایی ها تبدیل به نوستالوژی فرانوش نشدنی شده است. ** نوستالوژی چیست؟ ---------------------------- واژه نوستالوژی (nostalgia) از لحاظ لغوی ریشه یونانی دارد که مرکب از ۲ واژه (nostos) به معنای بازگشت به خانه و واژه ( algia) به معنای درد می باشد. فرهنگستان زبان فارسی واژه یادنامه را معادل نوستالوژی قرار داده اما از لحاظ مفهومی این واژه به احساسی درونی چه تلخ یا شیرین به اشیا، اماکن، اشخاص و موقعیت های گذشته اطلاق می گردد. آکسفورد نیز آن را شکلی از دلتنگی شدید برای دوری از وطن می داند. نوستالوژی انواع و اقسام مختلف دارد و هیچ مرز و حدی برای آن نمی شود قائل شد. شاید یکی از دلایل محبوبیت آن در نزد مردم همین عامل باشد زیرا قانون و قاعده ای ندارد و ریشه انسان در شکستن قوانین و محدودیت ها با نوستالوژی به حقیقت می پیوندد. نوستالوژی به یک درخت در ته یک کوچه قدیمی یا بازی های کودکی یا حتی این نوستالوژی می تواند به چیز های خشن و دوران تلخ مثل جنگ یا حتی حمله شیمیایی به هیروشیما باشد. عشق به داشته ها و خاطرات و سرمایه های معنوی با نوستالوژی در هم تنیده است. بسیاری از ترانه ها، اشعار، آهنگ های در سبک های مختلف تا حتی شاید صدای آژیر خطر حین حمله هوایی دشمن! ** چه عصری را برای زندگی ترجیح می دهید؟ ------------------------------------------------------- همانطور که گفته شد بسیاری از مردم زندگی در خاطرات خود را آرزو می کنند حتی برخی از آن ها با آن و برای آن خاطرات زندگی می کنند، اخیرا در یک نظر سنجی در آمریکا توسط اکونومیست انجام شد سوالی از مردم این کشور مطرح شد مبنی بر اینکه کدام دهه از قرنی که گذشت را برای زندگی کردن ترجیح می دهید و دوست دارید به کدام دهه برای زندگی برگردید؟ دهه ۱۹۹۰ میلادی به عنوان بهترین و در واقع نوستالوژیک ترین دهه انتخاب شد البته دهه ۱۹۴۰ نیز در رده دوم قرار گرفت. بی شک مهمترین اتفاق دهه ۴۰ میلادی جنگ جهانی دوم است، به طور کلی دوران جنگ در تمامی دنیا برای مردم حتی با وجود تلخی آن نوستالوژیک است. اما این جنگ برای مردم آمریکا که خود را پیروز این جنگ می دانند طعمی دیگر دارد. اما دهه ۱۹۹۰ دهه بسیار شگفت انگیز بود رشد اقتصادی و وضع اقتصادی از دهه ۸۰ و دهه اول هزاره سوم نیز بهتر بود حتی از دهه درخشان ۵۰ و ۶۰ میلادی شکوفاتر بود. همچنین دستمزدها و حقوق نیز در دهه ۹۰ میلادی افزایش چشمگیری یافت. از لحاظ اجتماعی و علمی نیز پیشرفت های شایانی انجام شد. یکی از دلایل محبوبیت و نوستالوژیک بودن این دوره تنش های کم سیاسی و درگیر نبودن آمریکا در جنگ های بین المللی به نسبت دهه های دیگر تاریخ این کشور در قرن بیستم است. ** ویژگی های دهه ۹۰ چیست؟ -------------------------------------------- دهه نود، به عنوان دهه آخر قرن بیستم بسیار نوستالوژیک است بسیاری از مردم آمریکا امروز و با گذشت ۱۳ سال از هزاره سوم هنوز خاطرات و روزگار خوش آن دوره را یادآوری می کنند. از لحاظ فرهنگی خیزش های چند فرهنگی و رشد رسانه ها از جمله اینترنت را می توان نام برد. همچنین فرو پاشی اتحادیه جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد و کاهش جنگ های آمریکا در سراسر دنیا همچنین کاهش بودجه نظامی آمریکا از لحاظ سیاسی نیز خاطره خوشی برای مردم آمریکا تداعی می کند. از لحاظ اقتصادی آمریکا رشد قابل ملاحظه ای داشت زیرا در این دهه اقتصاد آمریکا طولانی ترین دوران بدون جنگ را از سال ۱۹۹۱ تجربه می کرد و درآمد شخصی هر آمریکایی به طور متوسط دو برابر شد و طبق قانون اصلاحات رفاهی ۱۹۹۶ آمریکا، فقر به شدت کاهش یافت. همچنین سهام وال استریت نیز ۱۰ هزار و ۵۰۰ واحد در این دهه رشد داشت. در عرصه تکنولوژی دهه نود را باید انقلاب تکنولوژی نامید. ظهور تلفن های ماهواره ای و تلفن همراه و همچنین اینترنت در سال ۱۹۹۳ انقلابی در عرصه ارتباطات امریکا و جهان ایجاد کرد. ظهور دوربین های عکاسی دیجیتال و ام پی تری پلیر نیز در دهه نود اتفاق افتاد همین عوامل به نوستالوژیک بودن حتی تکنولوژی های این دوره ختم شد. در زمینه ورزش نیز آمریکا در این دهه ۲ رویداد بزرگ را میزبانی کرد آن هم به فاصله ۲ سال از هم یعنی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴ با آن فینال دراماتیک خود که هنوز برای تمامی مردم دنیا نوستالوژیک ترین فینال ادوار جام جهانی بین ایتالیا و برزیل است، همچنین المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا که آخرین المپیک قرن بیستم بود. جالب اینکه آمریکا در جدول مدالی این رقابت ها با مجموع ۱۰۱ مدال طلا و نقره و برنز اول شد و نوستالوژیک بودن این رقابت را با میزبانی و کسب رتبه اول در نتایج کلی برای مردم این کشور شیرین تر کرد. ** دهه نود از دیدگاه آمار رسمی --------------------------------------- اما سوال حقیقی این است که چرا دهه نود محبوب و نوستالوژیک برای مردم آمریکاست؟ نگاهی به چند حقیقت ما را بیشتر به جواب این سوال سوق می دهد. بر اساس نوشته سایت «امریکن کالچر هیستوری»، طبق آمار رسمی جمعیت مردم آمریکا: ۲۸۱۴۲۱۹۰۶ در مرز سال ۲۰۰۰، نرخ بیکاری ۴.۲ درصد، بدهی ملی آمریکا در سال ۱۹۹۷ برابر با ۳.۸۳۰ میلیارد دلار و امید به زندگی در مردان ۷۳ و در زنان ۷۹ سال بود این ها از عواملی هستند که سایت لون استار در مقاله ی به نام دهه ۹۰، دهه طلایی آمریکا از آن نام می برد. در واقع این دهه مرکب از ۲ اصل بود یک اصلاحات در امور امنیتی و بهداشت ۲. کنترل تسلیحات و اسلحه و این دو برنامه به ثبات و ارتقای زندگی آمریکایی کمک شایانی کرد. سایت «دیبیت» نیز در نظر سنجی خود این سوال را مطرح می کند که آیا دهه نود بهترین دهه است؟ جالب اینکه ۸۳ درصد مردم آمریکا جواب مثبت به این سوال داده اند این نظر سنجی نیز نوستالوژیک بودن دهه ای که کمتر شاهد تنش و درگیری و بیشتر عرصه رشد و شکوفایی بوده را نشان می دهد. اما سوال هر روزه مردم آمریکا این است که آیا دوباره دهه ۹۰ میلادی تکرار خواهد شد. با شروع هزاره سوم وقایع تلخی به وجود آمد از جمله واقعه ۱۱ سپتامبر و به تبع آن جنگ های عراق و افغانستان و لشکرکشی های آمریکا به خاورمیانه، بدهی سنگین دولت آمریکا، بالا رفتن بودجه نظامی و کشته شدن بسیاری از سربازان این کشور در طی این جنگ ها. این موارد، همه و همه تکرار خاطرات شیرین دهه ۹۰ میلادی را برای مردم این کشور به حسرت و آرزویی دست نیافتنی تبدیل کرده زیرا مردم آمریکا هنوز تاوان سنگین دهه اول هزاره سوم پس می دهند. ** پایان سخن ----------------- نیویورک تایمز در مقاله ای به این سوال پرداخته که نوستالوژی های سال ۲۰۳۳ چه خواهد بود؟ در این مقاله به نوستالوژی های هر دهه پرداخته شده و می نویسد: هر دهه ای را که انتخاب کنید از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۹۰ هر کدام مد و لباس خاص خود را داشت، حتی مدل مو طرز حرف زدن و رفتار اجتماعی متفاوت! در هر دهه ای چیز هایی به عنوان تابو بود. مثلا در دهه نود، تیپ مردانه با کت های بلند و کلاه های لبه دار، جلوه ای داشت. حالا میهمانی را در سال ۲۰۳۳ تصور کنید که می خواهید در آن، نوستالوژی سال مثلا ۲۰۰۰ را زنده کنید. رفتار تیپ و مد چه خواهد بود؟ اگر در گوگل مد و نوستالوژی دهه ۹۰ میلادی را جستجو کنید، ۱۳ هزار و ۲۰۰ صفحه خواهید داشت، اما هزاره سوم با پیشرفت تکنولوژی چه چیز به عنوان هویت و نوستالوژی برای ۲۰ سال آینده خواهد داشت؟ «سارا مارکوس»، نویسنده فمنیست آمریکایی در کتاب خود «دختر ها به پیش» می نویسد: حتی دختران پیرو سبک پانک و فمنیست نیز برای خود در دهه ۹۰ لباس مد مخصوص خود را داشتند. این نویسنده به ایمیل ها و ارشیو آنها اشاره کرده و می نویسد نامه های عاشقانه قدیمی یا پیام های مکتوب، نوستالوژی هایی هستند که همیشه تازه اند، اما اکنون صندوق ارشیو ایمیل نیز همان رنگ و بو را دارد؟ در سال ۲۰۳۳ واقعا نوستالوژی موسیقی چه خواهد بود؟ ترکیب رپ و پاپ؟! موسیقی الکترونیک که هیچ ابزار موسیقایی ندارد و صرفا مصرف روزانه دارد نه اثری ماندگار؟ یا چه چیز دیگری؟/