سیاست‌های اسلام ستیزانه و دین گریز کمونیستی حاکم بر شوروی سابق حتی پس از فروپاشی آن ادامه یافت. نمونه بارز آن اسلام ستیزی در دومین کشور شیعی جهان یعنی آذربایجان است.
در سال‌های اخیر اسلام‌ستیزی در جمهوری‌های آسیای مرکزی و قفقاز به اوج خود رسیده است. در این مقاله به طور مشخص به بررسی روند اسلام‌ستیزی در جمهوری آذربایجان می‌پردازیم.سابقه اسلام در آذربایجاننفوذ اسلام در قفقاز به زمان فتوح مسلمانان در سال ۲۲ قمری باز می‌گردد. بر این اساس می‌توان گفت اسلام در این منطقه و همچنین آذربایجان سابقه طولانی مدتی دارد. دین اکثریت مردم آذربایجان از زمان فتح این کشور به دست اعراب، دین اسلام بوده و به این سبب یکی از جمهوری‌های مسلمان نشین به شمار می‌رود. این سرزمین در میان جمهوری‌های قفقاز بیشترین جمعیت مسلمان را در خود جای داده است که بیشتر آن‌ها شیعه مذهب هستند.تعداد مسلمانان در جمهوری آذربایجانبیش از ۹۶ درصد ازجمعیت ۹ میلیون نفری جمهوری آذربایجان مسلمان هستند که اکثر آن‌ها یعنی در حدود ۸۵ درصد شیعه هستند.
اسلام ستیزی در جمهوری آذربایجانآذربایجان دومین کشور شیعی جهان استولی سیاست‌ها و رفتارهای غیراسلامی در این کشور در اوج خود قرار دارد. در دوره حاکمیت ۷۰ ساله کمونیست‌ها، الحاد و بی‌دینی در آذربایجان ترویج و شرایط عمومی مسلمانان بسیار سخت شد.(+) امروزه نیز حاکمیت فرهنگ غربی و تبلیغاتی که در این کشور می‌شود، در گسترش پدیده الحاد نقش داشته است. به گونه‌ای که دولت باکو را می‌توان دولتی اسلام ستیز دانست.نمونه‌هایی از سیاست‌های اسلام ستیز در باکوممنوعیت حجابزنان آذربایجان با محدودیت‌های زیادی در داشتن حجاب مواجهند. به عنوان مثال داشتن حجاب در مدارس آذربایجان ممنوع است.(+)دانش‌آموزان آذری باید لباس یک دست یعنی دامن کوتاه و بدون روسری بپوشند.(+) چندی پیش نیز دولت این کشور داشتن حجاب در دانشگاه‌ها را ممنوع کرد.(+)
همچنین کسانی که مخالف قوانین منع حجاب باشند برایشان حکم زندان صادر می‌شود. در واقع بانوان مسلمان آذری بیش از ۱۰ سال از داشتن حجاب در اماکن دولتی محروم هستند و باید تصاویر آنان در اوراق شناسایی بدون حجاب باشد.(+)
محدودیت در انجام فرایض مذهبیمسلمانان آذربایجان در انجام فرایض مذهبی نیز با محدودیت مواجهند. در این زمینهمسلمانان آذری نمی‌توانند در ادارات دولتی نماز بخوانندو در صورت مشاهده چنین امری این افراد سریعا احضار می‌شوند.(+) در مراکز نظامی نیز چنین شرایطی حکم‌فرماست.
در این کشور بسیاری از مدارس دینی و مساجد تعطیل می‌شود و آذری‌ها با محدودیت در برپایی عزاداری‌ها مواجهند. به عنوان مثال در زمان برگزاری مراسم پلیس حضور گسترده‌ای دارد. همچنیندانش‌آموزان نمی‌توانند به راحتی در عزاداری‌ها شرکت کنند و در صورت مشاهده چنین امری از مدرسه اخراج می‌شوند.(+)
این امر فضای مراکز دینی و مذهبی را به شدت امنیتی کرده است. پلیس این کشور به بهانه مبارزه با تروریسم در بسیاری از اماکن مذهبی دوربین نصب کردهاست(+)طرح خطبه واحداز جمله اقدامات اسلام ستیزی که دولت آذربایجان در پیش گرفت، طرح خطبه واحد بود. بر اساس این طرح که چندی پیش به تصویب رسید، ائمه جمعه آذربایجان مجبور شدند در خطبه‌های نماز جمعه، خطبه و متنی را که از طرف اداره مسلمانان قفقاز و با نظارت کمیته دولتی رسیدگی به امور دینی تهیه و تنظیم شده است، قرائت کنند.(+)فرقه‌های انحرافی در آذربایجانیکی دیگر از ترفندهای ضد اسلامی در جمهوری آذربایجان، ظهور و گسترش فرقه‌های ساختگی و انحرافی است. تشکیل فرقه " مهدیچی‌لر " با حمایت دستگاه‌های اطلاعاتی آذربایجان، نورچی‌ها، گروه‌های مروج کریشنایسیم، شاهدان یهوه تنها برخی از این فرقه‌های انحرافی در جمهوری آذربایجان هستند.
در این زمینه آنچه بسیار مهم به نظر می‌رسد گسترش وهابیت در این کشور است. نتایج یک نظر سنجی که توسط مرکز مطالعات استراتژیک وابسته به نهاد ریاست جمهوری آذربایجان انجام گرفته، نشان می‌دهد که وهابیت در این کشور بسیار گسترش پیدا کرده است. این در حالی است که در زمان به دست آوردن استقلال آذربایجان، وهابیت در این کشور وجود نداشته است.(+)برگزاری مراسم یوروویژن در باکواز دیگر اقدامات اسلام ستیز دولت آذربایجان برگزاری مراسم یوروویژن در پایتخت این کشور بود. مسابقه آواز یوروویژن(Eurovision Song Contest) یک مسابقه بین‌المللی موسیقی است که از سال ۱۹۵۶ به صورت سالیانه برگزار می‌شود.
این مسابقه که برگزاری آن را همسر رئیس جمهور آذربایجان بر عهده داشت، خشم مسلمانان آذری و مسلمانان دیگر کشورها را برانگیخت.
برگزاری مسابقه دختر برتر سال و فستیوال شراب گنجه نیز از جمله دیگر اقدامات اسلام ستیزانه در این کشور است.(+)مهربان علی آوامهربان علی آوا همسر الهام علی اف – که اصالتا ایرانی است - در ساختار سیاسی حاکم کشور آذربایجان دارای " قدرت نفوذ " قابل توجهی است. به طوری که پس از گشایش بنیاد مهم حیدر علی اف – رئیس جمهور سابق آذربایجان - که با هدف تربیت نسل جدید براساس گفتمان لائیک نهاده شده است به ریاست آنجا منصوب شد و نهاد های تربیتی مانند آموزش و پرورش را در سیطره تفکرغربی خود قرار داد و سپس برای پی ریزی و ترویج فساد در لایه های مختلف اجتماعی با تمرکز بر جوانان – که اقبال روز افزون آنها به اسلام گرایی کاملا محسوس است – ریاست کمیته برگزاری مسابقات موسیقی یورو ویژن را به منظور معرفی و تبلیغ تمدن نوین که متباین با فرهنگ و هویت و تاریخ شیعی آذربایجان است را برعهده گرفته است و عملا تمرکز مسئولین آذری را برای پاسخگویی به مطالبات انباشته مردم در موضوع ملی قره باغ منحرف نمود.(+)لیلا علی افلیلا علی اف دخترعلی اف و مهربان علی آوا در سال ۱۹۸۵ در مسکو به دنیا آمد؛ او در سال ۲۰۰۰ از لندن فارغ التحصیل شد و از سال ۲۰۰۷ ریاست نمایندگی بنیاد حیدر علی اف در فدراسیون روسیه شد و سپس در سال ۲۰۱۱ نائب رئیس این بنیاد شد. وی همگام با تلاش‌های مادرش در راه تخریب فرهنگ شیعی؛ بنیان گذار و سردبیر مجله ضد اسلامی مد و لباس " باکو " است که به طور گسترده در محافل دانشگاهی میان جوانان توزیع می شود و به ارائه سبک زندگی غربی در میان آنان می پردازد و در جشن سالیانه این مجله رفتارها ضد اسلامی به وضوح رخ می دهد.(+)
به طور کلی ریشه چنین مقابله ای را می توان به سابقه بلشویک های شوروی سابق در برخورد با دین در قالب شعار " دین افیون توده‌ها " بازگرداند، اما آذربایجان مستقل بعد از فروپاشی شوروی، نیز درست در همان مسیر قبلی گام نهاد.(+) هم اکنون نیز علی اف(رئیس جمهور فعلی) و خانواده وی نقشی اساسی در مقابله با فرهنگ دینی در این کشور و ترویج فرهنگ غربی دارند که این امر تحسین صهیونیست‌ها را نیز در پی داشته است.(+)